Page content

Klankgroep

Een klankgroep is een deel van een gesproken woord dat bestaat uit een klinkerklank met vaak daaromheen een of meer medeklinkerklanken. Bij klankgroepen gaat het om een verdeling van een woord zoals je het hoort. Bijvoorbeeld als je het zegt terwijl je klapt of als je het zingt. Soms worden klankgroepen ook wel klankmaten genoemd.

Waarvoor dient een klankgroep?

Klankgroepen kunnen je helpen bij het bepalen van de juiste spelling van een woord. Als je een nieuw woord voor het eerst moet schrijven, is de enige informatie die je hebt immers hoe het klinkt. Helaas is dit niet altijd voldoende, omdat we in het Nederlands nogal wat klanken op verschillende manieren kunnen schrijven.

In het Nederlands heeft iedere klinkerklank zijn eigen klankgroep. Dat betekent dat je het aantal klinkers kunt tellen om te weten hoeveel lettergrepen een woord heeft. Klinkers die bij elkaar horen, tellen daarbij als 1.

Paraplu = 3 klankgroepen: voor de a-klank, de a-klank en de u-klank.
Wandelaar = 3 klankgroepen: voor de ah-klank, de uh-klank en de a-klank.
Suiker = 2 klankgroepen: voor de ui-klank en voor de uh-klank.
radio = 3 klankgroepen: voor de a-klank, de i-klank en de o-klank

Een voorbeeld van klankgroepen

Let op: het is altijd heel lastig om klankgroepen op te schrijven, omdat het gaat om iets wat je hoort ;-). Het fonetisch alfabet kan hierbij helpen.

Als voorbeeld nemen we het woord ‘lettergrepen’.
(Weet je niet hoe je het uit moet spreken? Klik dan hier: Listen to lettergrepen pronunciation by Forvo lettergrepen)

Als je dit in klankgroepen verdeelt, krijg je [ˈlɛ – tər – xre – pə(n)] (fonetische spelling via: http://www.woorden.org/)

 

Verwarring klankgroep – lettergreep

Vaak wordt de term klankgroep verward met de term lettergreep.

De twee termen zijn zeker wel aan elkaar gerelateerd, maar bij Taalkanjer maken we een duidelijk verschil.

Klankgroepen zijn auditief. Je kunt ze horen en zeggen.

Lettergrepen zijn visueel. Je kunt ze zien en schrijven.

Het aantal klankgroepen in een woord komt altijd overeen met het aantal lettergrepen.

Om het verschil te ervaren: luister nog eens naar het woord lettergrepen.

Je hoort hier aan het eind van de eerste klankgroep een “eh” (ɛ). De tweede klankgroep begint met een t-klank.

Als ik het woord ga opschrijven, weet ik dat ik om een eh-klank te krijgen, ik een e en een medeklinker nodig heb.

Die medeklinker hoor ik niet (klankgroep), maar ik moet hem wel schrijven (lettergreep).

Lees hier meer over klanken en letters

    Comment Section

    6 reacties op “Klankgroep


    Door Esther op 12 maart 2019

    Draagt het aanbieden/behandelen van klankgroepen onderscheiden in groep (vs, 1) 2 bij aan de ontwikkeling van het technisch lezen in groep 3?


    Door Margit op 12 maart 2019

    Hallo Esther,
    Het is voor jonge kinderen heel belangrijk om goed te leren luisteren naar onze taal. Dus bijvoorbeeld lekker te rijmen, te zingen, mee te klappen of stampen met een liedje, …
    Door te luisteren naar de overeenkomsten en de verschillen tussen woorden en stukjes van woorden.
    In rrrrrrood hoor ik dezelfde klank als in rrrrrraam.
    Wij vinden het daarbij belangrijk dat je dit helemaal mondeling doet. Dus zonder letters erbij te presenteren.

    Want naast het goed leren luisteren, is het voor jonge kinderen ook belangrijk om goed te gaan kijken naar figuurtjes (letters) en patronen (woorden). In eerste instantie helemaal los van de klank die daarbij hoort.
    Klank is namelijk heel vluchtig en voor sommige kinderen echt moeilijk te pakken. Bovendien is het voor jonge kinderen nog heel lastig om klank en letter met elkaar te combineren.

    Hildegonde heeft daar een heel mooi blog over geschreven: https://taalkanjer.nl/voorbereiden-op-lezen-een-visuele-en-tastbare-aanpak/
    Heb ik hiermee je vraag beantwoord?
    Groetjes,
    Margit


    Door Eelke op 11 maart 2019

    Beste Taalkanjer,
    In een methode waarin men spreekt over klankgroepen, zie ik bijvoorbeeld de verdelingen “mees-ter”, “boek-je”, “kruis-je”. Wanneer het gaat om het uitspreken van deze woorden zou voor mij de verdeling “mee-ster”, “boe-kje” en “krui-sje” logischer zijn. Wat is juist en waarom? Bij “meester” zou de spellingsregel van lange klanken aan het eind van de klankgroep niet meer gelden, maar voor “boekje” en “kruisje” geldt dit niet.


    Door Margit op 12 maart 2019

    Hallo Eelke,
    Je legt precies de vinger op de zere plek! Ik ben het met je verdeling van deze woorden in klankgroepen helemaal eens. Bepaalde combinaties van letters spreken we bij voorkeur samen uit.
    De verdeling die in de methode gebruikt wordt, is een verdeling op basis van de kennis die je hebt van de lettergrepen.
    En dan klopt de indeling natuurlijk wel.

    Doordat in veel methodes geen onderscheid wordt gemaakt tussen klankgroep en lettergreep, en er vaak volledig voorbij wordt gegaan aan hoe mensen daadwerkelijk bij voorkeur woorden uitspreken, krijg je een heleboel verwarring.

    Waarom zou ik bij beekje wel twee e’s schrijven en bij beker niet?
    Want ik zeg “bee-kje” en “be-ker”. Aan de uitspraak heb je dus niets bij spelling… Je moet weten hoe de woorden zijn opgebouwd en welke vaste regels daarbij gelden.

    Nu is de e sowieso een lastige letter. Kijk maar naar:
    meester
    meesturen
    mestoverschot
    methode
    Hier helpen je oren je echt niet. Dus wij vinden het heel jammer dat er in methodes gedaan wordt alsof dat wel zo is.
    Zie ook: https://taalkanjer.nl/stop-met-kinderen-te-verwarren/
    Heb ik hiermee je vraag beantwoord?
    Groetjes,
    Margit


    Door Thomas op 7 februari 2019

    Wat is het verschil tussen een klankgroep en een lettergreep?


    Plaats een reactie


    *