Page content

Zittenblijven in groep 3 of 4 lost niks op!

Zittenblijven in groep 3 of 4?

Drie redenen om daar keihard ‘NEE’ tegen te zeggen.

Rond deze tijd van het jaar (april-mei) valt voor sommige leerlingen van groep 3 of 4 het D-woord: doubleren of blijven zitten.  (doubleren is het franse woorde voor dubbelen).

Waarom lost zittenblijven zelden wat op?

Als een kind goed schoolrijp is als het naar groep 3 gaat, is het toe aan leren lezen en schrijven.
Als het dan geen goede start maakt heeft het weinig zin om nog een jaar op dezelfde manier dezelfde lesstof aan te bieden. Wat  je kind nodig heeft is een aanpak die meer past bij zijn manier van leren.

Waarom een keihard NEE tegen zittenblijven?

Daar zijn 3 belangrijke redeneren voor en de eerste bespreek ik in deze blog:

Je kind in niet gebaat bij het overdoen van groep 3 of 4, omdat het lesaanbod in die groepen hem in verwarring brengt! Je kind is in verwarring omdat hij niet weet wat het het verschil is tussen letters en klanken. Letters zijn namelijk niet hetzelfde als klanken! Meer weten hierover? Bekijk dan onderstaande video!

Dus wat moet je doen: Je moet een eind maken aan die verwarring!

Wat jij dagelijks ziet gebeuren is dat jouw kind worstelt met iets wat hij gewoon zou moeten kunnen.
Je ziet de vragen in zijn ogen.. je ziet het onbegrip als er weer rode strepen staan in zijn werk. Je ziet fouten die hij al lang niet meer zou moeten maken en je vraagt je af of hij het ooit gaat leren!

Je kind weet niet dat hij op het verkeerde spoor zit. En jij weet dat ook niet.
Voor jouw kind is iedere letter tegelijk een klank. Hij snapt dus niet waarom hij – als hij keurig al die klanken achter elkaar plakt – de verkeerde letters op papier heeft staan. Jij kunt hem uitleggen hoe het wel zit. Kijk naar dit filmpje over letters en klanken.

Wat gebeurt er als je kind nog een jaar in groep 3 of 4 zit?
In groep 3 en 4 krijgen de letters een ‘klanknaam’. Daardoor vervaagt voor je kind het verschil tussen een klank en een letter.
Hoe vaster je kind ervan overtuigd raakt – door alle lesstof nog een keer te herhalen – dat een klank hetzelfde is als een letter, hoe moeilijker hij straks zal inzien dat klanken en letters juist niet hetzelfde zijn. Hij zal dan blijven verklanken en verklanken is geen veilige en effectieve manier om te weten hoe je een woord moet schrijven!

Wil jij weten wat precies het verschil tussen een klank en een letter is?

Bekijk de video

Wat kun je doen?
Leer je kind het alfabet en leer hem dat een letter niet hetzelfde is als een klank.
Je mag best praten over de klank van een letter, maar vertel bijvoorbeeld ook dat je sommige klanken (bijvoorbeeld ij/ei, g/ch, t/d) op meer manieren kunt schrijven.

Wat doe je nog meer: ga de woorden spellen. Als je spelt ontstaan er geen misverstanden. Je kunt h-o-n-d spellen en uitleggen dat de d hier klinkt als een t, omdat hij aan het eind van een woord staat. (De regel die uitlegt waarom je hond met een d schrijft leert je kind in groep 4.)

LEES  ook de TWEEDE belangrijke reden waarom zittenblijven in groep 3 of 4 de problemen meestal niet oplost!

Vind je dit interessant en wil je meer weten hoe wij je kunnen ondersteunen om het ook echt te gaan doen? Neem dan contact met ons op.

Reacties zijn welkom!

Zittenblijven in groep 3 of 4 lost niks op – 2

Drie redeneren om daar dus keihard ‘NEE’ tegen te zeggen.

Als een kind goed schoolrijp is als het naar groep 3 gaat, is het toe aan leren lezen en schrijven. Als het dan geen goede start maakt heeft het weinig zin om nog een jaar op dezelfde manier dezelfde lesstof aan te bieden.

Vandaag vertel ik je de tweede belangrijke reden waarom zittenblijven niet werkt! (Heb je de eerste reden al gelezen?)

Vorige week hadden we het over de verwarring… verwarring die ontstaat als het verschil tussen klanken en letters niet duidelijk is. Wil je nog meer weten over klanken en letters? Bekijk dan deze video!

Voorkennis over taal

Vandaag vertel ik over de voorkennis die je kind heeft en hoe je daar gebruik van kunt maken.
Je kind is niet gebaat bij het overdoen van groep 3 of 4, omdat het lesaanbod in die groepen niet aansluit bij zijn voorkennis.
Kinderen hebben tegen de tijd dat ze naar school gaan al ruim 6 jaar van taal leren achter de rug. Daarin hebben ze (onbewust!!) heel veel over onze taal geleerd. Wat dan? Dat woorden uit klanken bestaan, bijvoorbeeld.
Maar het uitspreken van losse klanken hebben ze achter zich gelaten toen ze rond hun eerste verjaardag woordjes gingen zeggen. De losse klanken horen ze ONBEWUST wel, anders zouden ze het verschil tussen tuin en toen niet horen, of het verschil tussen baard en taart. In groep 1 en 2 wordt deze kennis op een bewust niveau gebracht. Je kind leert dan woorden analyseren in klanken. Eerst leert het klankvoeten (lettergrepen) kennen: bij een liedje kan het klappen of lopen en bij iedere lettergreep een stap zetten of een klap geven.

 ik zag twee beren broodjes smeren

En het leert rijmwoorden bij elkaar zoeken. Dat is een heel nieuwe fase, want bij het rijmen is ineens de betekenis van een woord niet meer van belang. Het gaat alleen nog maar om de klank. Dat is een heel andere manier van omgaan met de woorden in je ‘mentale woordenboek’! Rijmen leren kinderen ook in liedjes: ‘Ik zag twee beren broodjes smeren’ en ‘Ik zag twee slangen de was op hangen’
Vanaf de leeftijd van rond de 6,5 – de leeftijd waarop kinderen gemiddeld in groep 3 komen – kan een schoolrijp kind dus woorden auditief analyseren. Hij weet uit welke klanken een woord is opgebouwd. Deze kennis moet nog wat verfijnd raken, maar de gebeurt vanzelf tijdens het leren lezen en schrijven. De fase van woorden in klanken uitspreken is voorbij. We willen niet terug naar die babyfase, we willen vooruit!
(Als een kind woorden nog niet auditief kan analyseren is het niet schoolrijp en hoort het niet in groep 3 te zitten.)

Wat een kind – op het moment dat hij naar groep 3 gaat – moet leren, is met welke letter hij ieder klank op kan schrijven.

Alfabet

We moeten hem dus de letters leren (de klanken kent hij al) – daarvoor gebruiken we het best het alfabet, omdat de letters daar steeds in dezelfde volgorde te staan. Door het alfabet te leren opzeggen en tegelijk bij te wijzen op een poster of kaart, kan een kind de namen van alle letters leren.
We leren hem tegelijkertijd voor welke klank(en) hij die letter kan gebruiken; De ‘o-klank’ van oog schrijf je met twee letters: oo. De letter k gebruik je voor de laatste klank van het woord ook, en de letter f’ gebruik je voor boef. Maar soms schrijf je diezelfde klank (het verschil tussen de f en de v klank is vaak niet te horen) met de letter v. De oe-klank van boek schrijf je met de letters  o en een e.

Daarna gaan we het woord spellen: b-o-e-k. En NIET meer in klanken hakken, want daarmee geven we een leerling het idee dat ‘hakken’ een effectieve manier is om te ontdekken hoe je een woord moet schrijven.
Dat dat niet zo is, weten we als we fouten zien zoals sgoen, hont, vrau of plijn.

Wat kun jij doen?

Leer je kind letters van het alfabet en ga woorden met hem spellen op het niveau van zijn klas. Spellen is een heel effectieve manier op het woordpakket van de week te oefenen!
Maar spellen kan ook als spelletje.Voor tips kijk je op onze site!

Kan je kind woorden nog niet goed in klanken opdelen (en dan bedoel ik niet een woord als bibliotheek), maar gewoon boos, huis, rok, been en buik, dan kun je dat oefenen door bijvoorbeeld te vragen: welke klank hoor je hetzelfde in boom en boek? Meer tips binnenkort op de site!

Lees ook de DERDE reden waarom zittenblijven in groep 3 of 4 niets oplost.

Meer weten hoe Taalkanjer je kan helpen om hiermee aan de slag te gaan? Neem contact met ons op.

BewarenBewaren

Zittenblijven in groep 3 of 4 lost niks op – 3

Zittenblijven in groep 3 of 4?

Drie redenen om daar absoluut ‘NEE’ tegen te zeggen.

Waarom lost zittenblijven zelden wat op?

Als een kind goed schoolrijp is als het naar groep 3 gaat, is het toe aan leren lezen en schrijven. Als het dan geen goede start maakt, heeft het weinig zin om nog een jaar op dezelfde manier dezelfde lesstof aan te bieden.

Daar zijn 3 belangrijke redeneren voor en de derde bespreek ik in deze blog.

In de eerst blog legde ik uit welke verwarring er in het hoofd van je kind zit als hij niet goed weet wat het verschil is tussen letters en klanken.
In de tweede blog legde ik uit met welke voorkennis een kind in groep 3 komt en hoe je die voorkennis optimaal benut!

De derde reden.

De derde belangrijke reden waarom je kind niet gebaat is bij het overdoen van groep 3 of 4 is deze:

Je kind is niet gebaat bij het overdoen van groep 3 of 4, omdat het lesaanbod waarschijnlijk niet aansluit bij zijn manier van leren en informatie verwerken.

Het aanbod op school is auditief (op het gehoor): letters krijgen klanknamen en woorden worden op het gehoor is stukjes gedeeld, waarbij de leerling de indruk krijgt dat:

  1. Bij ieder klank één letter hoort ook al schrijf je die met twee tekens. De aa is op school één letter.
  2. Schrijven wat je hoort een veilige strategie is. Terwijl kinderen die aan die strategie vasthouden fouten schrijven als: klijn, sgoen, sous, hont…
  3. Een letter hetzelfde is als een klank. Dit leidt tot grote verwarring. Ik ken een jongetje dat na een aantal weken in groep 3 zijn eigen naam niet meer goed uitsprak: hij heette Gerben, maar sprak dat ineens uit als GerBEN (in plaats van Gerbun). Of Simon – die zin naam al bijna een jaar goed kon schrijven – maakte daar ineens Siemon van.

Visueel woordbeeld.

Door de woorden te spellen (met de letters van het alfabet – Je weet wel: de Cock met C-o-c-k) versterk je het visuele woordbeeld van je kind.

En dat visuele woordbeeld is stabiel. Het ziet er altijd, overal en voor iedereen hetzelfde uit!
Het auditieve woord is niet stabiel! Een woord verandert van klank als je fluistert. Het klinkt anders afhankelijk van uit welke streek van het land je komt. Het klinkt anders als er andere woorden voor of achter staan. Bovendien is het er maar een fractie van een seconde.

Ons visuele geheugen is heel erg sterk. We kunnen ons van duizende dingen precies herinneren hoe ze eruit zien. We kunnen ons zelfs dat vakantiehuis of hotel van jaren geleden nog voor de geest halen!

Kinderen denken nog veel sterker dan volwassenen in beelden en hun geheugen is ook heel ‘visueel’.
Als we een woord op basis van klanken moeten schrijven, dan moeten we dat woord iedere keer dat we het schrijven opnieuw analyseren. En bij ieder klank een letter zoeken. Zelfs als dat vlot verloopt (en we weten inmiddels wat de risico’s zijn) dan is dat een intensief proces.

Als we gebruik maken van dat sterke visuele geheugen van een kind, dan ontwikkelt het van een woord een stabiel visueel plaatje in zijn hoofd. Hij hoeft dat dan alleen maar over te schrijven bij het volgende dictee.

Wat kun je doen? Hoe kun je helpen?

Maak het aanbod vooral visueel: schrijf de woorden op, leg ze met de letters van de letterdoos. Laat je kind de woorden niet in klanken zeggen, maar in letters spellen. Maak de structuur van een woord zichtbaar.

Voor je met het ‘echte’ werk gaat beginnen, is het leuk om eerst dit spelletje te doen.
Daarmee raakt je kind vertrouwd met het inzetten van zijn visueel geheugen:
Ik ga op reis en in neem mee….

Wil je hier meteen op de meest efficiënte manier mee aan de slag?

visueel woordbeeld en spellen

Overweeg dan onze workshop die we met een knipoog “Spellen met je Oren Dicht” genoemd hebben.
We gaan dan heel praktisch en heel doelgericht in op hoe jij je kind kunt helpen met het ontwikkelen van zo’n stabiel visueel woordbeeld.
In een dagdeel oefen jij met ons en met de andere deelnemers en daarna ga je er thuis op je gemak en op een speels manier met je kind mee aan de slag.

Wil je eerst met ons overleggen wat een goede stap voor jou is? Neem dan contact met ons op.

 

like

Zorg er met 1 klik voor dat je geen nieuwe ontwikkelingen mist