Page content

Spelen met letters en woorden

Zoals jullie weten, vinden Jorien en ik het heel belangrijk om zoveel mogelijk te oefenen in de vorm van een spelletje.
Nu kwam ik laatst weer een heleboel leuke spelletjes tegen in een oud nummer van Onze Taal. Graag wil ik die met jullie delen. Ze zijn heel geschikt voor wat oudere kinderen.
Bij de spelletjes staat steeds een puntentelling, maar als je kind niet zo van wedstrijdjes houdt, hoef je die natuurlijk niet te volgen.

Kentekenwoorden

67-RKJ-1 = rokje
Kies samen een nummerbord uit, bijvoorbeeld 67-RKJ-1, en maak woorden die de letters RKJ bevatten. Het liefste ook in de volgorde waarin ze in het nummerbord voorkomen. Iedereen mag woorden roepen. Degene met het kortste woord met de letters in de juiste volgorde (bijvoorbeeld rokje), wint de ronde. Lukt het niemand om de letters in de juiste volgorde te houden? Dan mogen de letters door elkaar gehusseld worden (bijvoorbeeld jurk). Ook dan wint degene met het kortste woord.

Woordslang

Kleurpotlood, potloodstreep, streepjespyjama
Een variant op de letterslang… De eerste speler noemt een samenstelling, dus een woord dat bestaat uit twee zelfstandige naamwoorden, bijvoorbeeld kleurpotlood. De tweede speler neemt het laatste deel van het woord, plakt er iets achter en maakt er een nieuw woord van (potloodstreep). De volgende pakt daar weer het laatste deel van en maakt daarna een nieuw woord (streepjespyjama), enz. Als je geen woord meer kunt bedenken, heeft degene die het laatste woord had bedacht een punt. Beperk eventueel de nadenktijd ;-).

De keizer van China

‘… houdt wel van appels, maar niet van bananen’keizer van China
Een van de spelers bedenkt iets taligs waarvan een denkbeeldige keizer van China zou houden, bijvoorbeeld: woorden die beginnen met een a, waar een b in zit of die eindigen op een s. Of woorden die 4 letters hebben of twee lettergrepen. Je kunt het zo makkelijk of moeilijk maken als je zelf wilt.
Stel dat het gaat om woorden die beginnen met een a. Dan zegt degene die de regel heeft bedacht: “De keizer van China houdt wel van appels, maar niet van bananen.” De andere spelers mogen vervolgens vragen stellen als: “Houdt de keizer van China van aardbei?” De eerste speler beantwoordt alle vragen. Degene die de voorliefde van de keizer raadt, verdient een punt.

Verhaal maken

“Er was eens een meisje”
Dit spel draait niet om punten, maar om het gezamenlijk maken van een verhaal. Iemand begint met een zin (“Er was eens een meisje”) , de volgende haakt hierop in en gaat door met het verhaal (“Dat moest vroeg opstaan”), waardoor een avontuur ontstaat met allerlei onverwachte wendingen.

Achteruit spellen

Fiets: s-t-e-i-f
Speler 1 noemt een woord (bijvoorbeeld fiets). Hoeveel letters dat woord mag hebben, is afhankelijk van de speler die het woord moet gaan spellen! Speler 2 moet dit woord achterstevoren spellen: s-t-e-i-f . Als die dat foutloos binnen 10 seconden doet, verdient hij een punt. Speler 2 bedenkt na afloop van zijn beurt een nieuw woord voor de volgende speler.
Let op: het is niet de bedoeling om het woord achterstevoren uit te spreken. Om wat dit betreft verwarring te voorkomen, is het extra belangrijk dat je spelt met alfabetletters en niet met de klanknamen van de letters (dus ef-i-e-tee-es > es-tee-e-i-es). Dit lukt alleen als je het woord dat je gaat spellen goed voor je ziet!

Spelspelletjes

Spellen met alfabetletters moet je dagelijks oefenen.

Op school leren kinderen om woorden te verklanken voor ze ze opschrijven. In het allereerste begin van ‘leren lezen en schrijven’ kan dat tijdelijk een nuttige bezigheid zijn. Maar omdat je oren je lang niet altijd kunnen vertellen hoe je een woord moet schrijven, moet je kind ook andere ‘aanvalsplannen’ aangereikt krijgen. Vooral als je merkt dat je kind op school achterop raakt, moet je hard aan de slag met een alternatief.

Je doet dat op het niveau van je kind. Hoe meer variatie je aanbrengt in de spelvorm, hoe leuker het is en blijft. Zorg altijd voor een ‘kopje thee en een koekje’. En betrek al je kinderen erbij op hun eigen niveau of zoek juist een plekje waar je niet afgeleid wordt. Laat dit afhangen van wat past bij jouw kind.

In groep 3

In groep 3 zijn eerst de alfabet-spelletjes  nog aan de beurt. Je kind moet naast de klanknamen van de letters die het op school leert, ook de alfabetnamen van de letters kennen. Misschien kent hij er al een paar. Letters kom je tenslotte overal tegen (letters letters letters)

Bespreek het dan zo:
Bijvoorbeeld bij de m: de letter heet ‘em’ en hij klinkt als mmmm.
of
Bijvoorbeeld bij de o: De letter heet ‘o’, maar soms klinkt hij als oh (in bos). En soms klinkt hij gewoon zoals hij heet: in ‘boter’.

Je kind leert dan het onderscheid tussen klanken en letters.

Spel alle woorden die je kind op school leert ook met alfabetletters. Hij raakt daar dan mee vertrouwd!

In groep 4

Nu kent je kind als het goed is de alfabetnaam van alle letters. Kan hij het alfabet opzeggen? (niet zingen). Kent hij het verschil tussen klinkers en medeklinkers?
Kan hij woorden spellen als boom, boek,huis etc. (dus b-o-o-m en h-u-i-s)

Let op: op school wordt verklanken soms ook spellen genoemd, maar wij bedoelen wat anders!

Nu kun je het volgende spelletje doen:
Spel bv b-o-o-m. Vraag of je kind weet welk woord je gespeld hebt.
Hij mag nu een woord spellen en jij moet raden.
In het begin zal je kind hier heel erg aan moeten wennen. Gebruik dan de letterdoos als ondersteuning. Je kind kan dan de letters pakken die jij noemt en ze op volgorde leggen.
Dan kan hij lezen wat hij gelegd heeft. Probeer toe te werken naar ‘uit het hoofd’. Dus zonder ondersteuning met de letterdoos.

Schermafbeelding 2013-09-02 om 15.15.03

Bedenk dat woorden als huis en boek moeilijker zijn dan boom en vaas. Je hoort namelijk bij het spellen de oe-klank niet. Je kind moet dus gaan ontdekken dat de letters o en  e van b-o-e-k samen staan voor de klank oe.
Begin zonodig met woorden van 3 letters: aap, oom, uil, koe etc…

Hoeveel woorden kunnen jullie zo samen in een minuut spellen ;-).

Het kan leuk zijn om de vorderingen van je kind bij te houden. Misschien kan hij morgen in dezelfde tijd een woord meer spellen. Sommige kinderen kunnen niet zo goed tegen zo’n soort prestatie- of tijdsdruk. In dat geval kan je vast wel een ander manier bedenken om je kind te belonen of stimuleren!

Als je kind hier goed in is, kun je deze variatie proberen:
Spel bv b-o-o-m. De andere speler noemt het woord.
Zeg nu: ik haal de m weg en zet er een s voor in de plaats.
Welk woord staat er nu?

Denk eraan dat je de letters steeds bij hun alfabetnaam noemt!

In het begin ondersteun je dit met de letters van de letterdoos (als je kind nog een beginnende lezer is), maar later doe je het zonder letters.
Je kind moet zich dan voorstellen hoe het woord dat jij spelt eruit ziet. In gedachten moet hij een letter vervangen en dan ‘lezen’ wat er staat. Dit helpt enorm bij het ontwikkelen van een stabiel visueel woordbeeld. (Een visueel woordbeeld, wat is dat eigenlijk?)

Natuurlijk wissel je van beurt.

 

Plaatjes

plaatjes om te spellen
Om spelspelletjes makkelijker en leuker te maken, hebben we heel veel plaatjes bij elkaar gezocht. Je vindt ze op onze facebookpagina. Je hebt direct toegang tot onze voorraad, als je de pagina even ‘leuk vindt’. Jouw like helpt ons meer mensen te bereiken, dus die stellen we erg op prijs! Je vindt er trouwens ook nog een lijst met spelletjes die je met de plaatjes kunt doen!

groep 5

Nu zijn de woorden met de open en gesloten lettergreep aan de beurt. Die zijn voor heel veel kinderen heel moeilijk.

Op deze site  vind je  informatie in het dit artikel: open lettergreep en dubbelzetter.
Of kijk eens naar dit filmpje:

Regelmatig organiseren wij extra activiteiten om juist bij dit moeilijke onderwerp te helpen!
Wil je zeker weten dat je onze aankondigingen niet mist?
Schrijf je dan bovenaan de bladzijde in voor het e-book ‘Van Taaltobber naar Taaltopper’ en dan ben je de straks eerste die het hoort als we nieuw aanbod hebben!

Vragen? Opmerkingen? Aanvullingen? Laat ze hieronder achter of mail ons op info@taalkanjer.nl en we komen zo snel mogelijk bij je terug 😉

 

Alfabetspelletjes

Alfabet Katten P
Omdat het niet altijd meevalt om tijd en zin te maken om te oefenen, is het belangrijk om ‘oefenen’ zo leuk mogelijk te maken! Gelukkig kunnen spelen en leren heel goed samengaan.
Daarom geven we je hier wat tips over de spelletjes die met onze kinderen en leerlingen altijd de toppers zijn bij het leren van het alfabet.

Spelletjes met letters

Zoek op internet naar een leuk alfabet. Sluit aan bij de leeftijd van je kind.
Voorbeelden vind je onder andere op 365alfabet-blogspot. Maar er zijn veel meer leuke voorbeelden te vinden op internet.
Print het alfabet twee keer op stevig papier, lamineer het eventueel en knip de letters los. Op onze facebookpagina vind je er ook een paar: http://on.fb.me/1kSB7hq

 Memospel

Je kunt nu met deze dubbele serie een geheugenspelletje spelen.
Iedere speler die een kaartje omdraait, moet de alfabetnaam van de letter zeggen.
Als je een paar gevonden hebt, mag je het houden natuurlijk, maar je moet ook nog even een woord bedenken dat met de bewuste letter begint.

Letters op volgorde leggen

Leg een van beide series in de goede volgorde. Een van beide spelers sluit de ogen, de andere speler neemt een letter weg. Om het moeilijk te maken, mag die speler het gat dat ontstaat, dicht schuiven.
De anders speler opent nu de ogen en ‘zoekt’ welke letter verdwenen is.

‘Pim Pam Pet’

Dit spel lijkt op het oude pimpampet, maar je hebt geen letterwiel nodig.
Schud de letterkaartjes (neem 1 of 2 series) en leg ze ondersteboven op tafel.
Spreek een thema af. Bijvoorbeeld namen, dieren, iets zoets, landen, reizen, etc..
Dit kun je aanpassen aan het niveau en de leeftijd van de spelers.

Als hij aan de beurt is,  draait een speler een kaart en zegt de alfabetnaam van de letter. Alle spelers mogen nu een woord bedenken dat met die letter begint. Het woord moet natuurlijk wel bij het thema passen.

Nu kun je kiezen welke spelregels je verder bedenkt. Hieronder staan een paar voorbeelden:

  • Iedereen moet het woord dat hij bedacht heeft spellen. Als het goed is, krijg je een punt.
  • De speler die het eerst een woord wist, moet het spellen. Als het goed is, krijgt hij het letterkaartje.
  • De speler die de letter draait, mag zelf een woord bedenken of het kaartje aan een medespeler geven om er een woord bij te bedenken.

Als je eenmaal een paar variaties gespeeld hebt, zul je zien dat je kinderen geen moeite hebben om zelf variaties te bedenken.

Even geen zin in een spelletje

Dan wil je kind misschien het alfabet inkleuren. Als je weet hoe dat werkt, zoek dan een een leuk font op bijvoorbeeld www.dafont.com en print een eigen alfabet. Lekker groot 😉
http://www.dafont.com/super-mario-bros.font bijvoorbeeld of http://www.dafont.com/coconut-point.font

Veel plezier ;-))

Laat hieronder horen wat je ervan vindt. Weet je zelf nog een leuk spelletje om het alfabet te oefenen? Deel dat dan ook bij de reacties 😉

like

Zorg er met 1 klik voor dat je geen nieuwe ontwikkelingen mist