Page content

Letters zijn leuk!

spellen met pompomsGaat je kind binnenkort naar groep, of zit je kind in groep drie en wil je oefenen met alfabetnamen van de letters?

Dan is dit een leuk spelletje.

Voor 2 tot 5 spelers (het aantal maakt niet uit, maar het is niet leuk om lang op je beurt te wachten 🙂

Wat heb je nodig:

  • gekleurde stroken papier waar je de namen van de spelers op schrijft. Schrijf de letters lekker groot.
  • knopen of fiches of pompoms om op de letters te leggen. (Het maakt niet uit waar je mee speelt, als het maar leuk of kleurrijk is. Als je geen bezwaar hebt tegen snoepen, kun je ook met M&M’s spelen).
  • dobbelstenen en plakband waar je op kunt schrijven. (Bijvoorbeeld het plakband dat je bij een verfklus gebruikt)
  • een dikke stift
  • verkleedkleren (niet verplicht, maar wel leuk :).

dobbelstenen met letters 1

dobbelstenen met lettersletterstroken met pompoms

Hoe moet je voorbereiden:

  • Beplak de dobbelstenen met plakband. Hoeveel je er nodig hebt, is afhankelijk van hoeveel verschillende letters je hebt in de namen of woorden die je wil schrijven.
  • Schrijf alle letters die je nodig hebt op de dobbelstenen. Ruimte over? Herhaal dan een veel voorkomende letter.
  • Schrijf de namen van alle spelers op een gekleurde strook papier.
  • Je mag natuurlijk ook andere woorden of namen schrijven (kies woorden die je kind leuk vindt).

Het spel kan beginnen:

  • Ieder speler krijgt een strook papier met daarop zijn of haar naam of een ander leuk woord.
  • Het doel van het spel is om op alle letters van het woord een knoop/fiche/pompom te leggen.
  • De eerste speler gooit alle dobbelstenen en kijkt of hij een letter gegooid heeft die voorkomt in het woord dat hij vol moet leggen.
  • Zo ja, dan mag hij op de de letter een knoop leggen.
  • Vindt hij meerdere letters die voorkomen in ‘zijn’ woord, dan moet er gekozen worden. Bij een beurt mag maximaal 1 knoop gelegd worden.
  • Daarna is de volgende speler aan de beurt.
  • Natuurlijk gebruik je voor de letters de naam die ze hebben in het alfabet. Bespreek welke klank er bij die letter hoort. Misschien is dat niet in alle namen / woorden hetzelfde :).

Veel plezier!

(Met dank aan Allison op http://www.notimeforflashcards.com/)

Hoe heet de a van ‘jas’?

Hoe komt het toch dat zoveel kinderen vastlopen met lezen en spellen?

Laten we een blik werpen op het volgende plaatje:hiaten

 

Links zie je de ideale situatie: in groep 1 leert een kind de basis en ieder jaar bouwt hij daarop verder.

Maar als er ergens een stukje mist, dan kan je kind daar niet op verder bouwen. Het volgende stukje kennis ‘landt niet’. Daardoor ontstaat en een kennisgat en het jaar erop gebeurt het zelfde: je kind kan de nieuwe lesstof niet plaatsen en de hiaten stapelen zich op. Het hele ‘bouwwerk’ wordt steeds wankeler.

Oplossing: herstel het fundament

De oplossing zit in het opvullen van de gaatjes, maar het is heel belangrijk dat je daarmee onderaan begint: de basis moet goed zijn. Vergelijk het maar met een huis: dat gaat zonder fundering verzakken tot het instort.

Natuurlijk is het beter om de hiaten in groep 2 en 3 te vermijden, maar als je pas in latere jaren kunt gaan repareren, moet je zeker niet vergeten om bij die basis te beginnen. Bij een kind dat al in de bovenbouw zit of misschien zelfs al op de middelbare school, heb je dan een flinke klus. Maar je ziet dat de blokjes naar boven toe ook weer kleiner worden: als de fundering eenmaal weer stevig is, kost de rest minder moeite!

Eerst een stukje theorie:

Je kunt bij het Nederlands niet altijd horen hoe je een woord moet schrijven. Als ik bijvoorbeeld ‘hond’ zeg, dan zou ik dat ook als ‘hont’ kunnen schrijven. Dat klinkt ook goed, toch?

Omgekeerd: als ik een letter op papier zie, dan zeg ik daar niet altijd hetzelfde tegen. Tegen de d bijvoorbeeld zeg ik ‘duh’ in doek, maar ‘tuh’ in hoed.

Een klank is dus niet hetzelfde als een letter:

Schermafbeelding 2014-09-10 om 08.13.33

Ja, duh... dat wist jij ook al.. toch?

Maar bekijk het even door  de ogen van je kind.

Hij (of zij) leert op school een letter aanduiden met een klanknaam.
Dus jouw dochter leert niet dat dit (d) een DEE is, maar ze leert dat het de ‘duh’ is.

maar:

“duh” = een klank
De d = een letter

En die d klinkt vaak als ‘duh’, maar soms hoor je hem als ‘tuh’  (hoed) en soms hoor je hem helemaal niet (plafond)

Door heel helder te zijn over het verschil tussen een letter en een klank, voorkom je verwarring. Ik heb ooit een leerling gehad  die hond uitsprak als honde. “De honde loopt op straat”. Daar moet hij toch van in verwarring geraakt zijn?

Nog een voorbeeld:

We nemen de a – je kind leert in groep 3 dat dat een ‘ah’ is, zoals in jas.

Maar stel dat je dochter Jella heet (zoals mijn dochter), wat moet zij dan met die informatie? Die brengt haar in verwarring. Ze heet niet Jellah, ze heet Jella!
Maar als zij tegen de juffrouw zegt dat voor haar die ene a een ‘a’ is, dan rekent de juf dat fout. Want zij zegt: “alleen dubbel aa is ‘a’.  (zoals in maan). De enkele a = ‘ah’.”

Of neem de e. Op school leert je zoon dat dat een ‘eh’ is, zoals in pet. Al het andere wordt fout gerekend in groep 3. Maar als je dan Joke heet, dan heb je een dubbel probleem, want volgens de juf staat daar:  j-oh-k-eh. Wat moet je daarmee, als je 6 of 7 bent?

Lezen: daar snap ik niks van!

Vanaf maart in groep 3 komen dan deze zinnetjes aan bod:
de bomen staan langs het water.Bomen langs water

Maar je kind leest: de boh-men staan langs het wah-ter

Want hij zal de enkele o als ‘oh’ uitspreken (als in sok) en de enkele a als ‘ah’ (zoals in jas).

In eerste instantie heeft hij misschien geen idee wat er staat, Maar natuurlijk is hij niet dom, dus hij ‘raadt’ wel wat er staat. Zeker met een plaatje erbij.

Maar lezen is natuurlijk geen raden. Lezen is begrijpen hoe het werkt, met letters en woorden. Dus je kind raakt in verwarring!!
En denkt: De juf snapt er niks van of ik snap er niks van.

Over het algemeen zijn kinderen sneller geneigd om die tweede conclusie te trekken: om te denken: “Dit is dus blijkbaar te moeilijk voor mij..”

Nou hoor ik je denken:
Maar waarom snappen die andere kinderen het dan wel? Die snappen het niet, die aanvaarden het. Als je niet te veel vragen stelt, dan komt alles op zijn pootjes terecht. Maar als je die wel stelt, als je een denkertje bent, dan heb je een probleem. Dat is waarom we de problemen vaak zien bij (heel) slimme kinderen.  Die snappen de logica niet… want die is er niet – op deze manier.

Wij hebben een programma ontwikkeld.

Het belangrijkste element in de ‘reparatie’ is dat je kind leert dat een letter niet hetzelfde is als een klank. Doordat je kind op school letters leert aanduiden met een klanknaam, denkt hij dat een letter en een klank hetzelfde zijn. Dan kan er per definitie bij iedere letter maar één klank horen, maar dat is in de praktijk natuurlijk niet zo. Ik gaf al een paar voorbeelden.

Je moet de verwarring dus wegnemen:a-letter-klank

Je zegt dan eigenlijk: dit is een a (een letter, zo heet hij in het alfabet!) en vaak klinkt hij ook zo: ja, water, samen. Maar hij kan ook anders klinken: jas, man, vallen

En dan leg je precies uit wanneer de a gewoon klinkt zoals hij heet en wat maakt dat zijn klank soms verandert. Met dat inzicht neem je heel veel verwarring weg.

Wat kun je dus zelf concreet doen?

Leer je kind de alfabetnamen van de letters  en leg hem vervolgens uit welke klank of klanken daarbij horen.

Stap 1 is dus gewoon het leren van het alfabet..moeilijker is het niet 😉

Wil je meer weten over belangrijke elementen van snel en goed leren lezen, kijk dan eens hier: visueel woordbeeld

 

pijltje 2We zijn heel blij met je reactie of met een klikje op een sharebutton 🙂

Klinkers en medeklinkers

Zoek de klinkers

Ons alfabet bestaat uit twee soorten letters: klinkers en medeklinkers.
Het onderscheid is erg belangrijk voor inzicht in de spellingsregels.

Je ziet hier hoe het zit:

alfabet

De klinkers zijn rood, de medeklinkers zijn paars.
In het volgende doolhof kun je de beer helpen de grot te vinden voor zijn winterslaap.
Kleur alle vakjes met een klinker en je ziet hoe de beer moet lopen.

Klinkerpaadje
Veel plezier!

Plakken in lettervormen

Jong kinderen maken als spelend kennis met de letters in de wereld om hen heen. Het eerste wat ze leren is de vorm en de naam. Om de vorm goed in te prenten, kun je allerlei activiteiten bedenken. Dit is er een van.

Heb je ergens nog een stapel oude tijdschriften of reclamefolders? Duik eens in de oudpapier doos.
Laat je kind stroken scheuren van de gekleurde bladzijdes en die dan opplakken op de lettervormen. Natuurlijk mag je ook allerlei andere materialen gebruiken. Misschien heb je op het strand schelpjes gevonden of ben je met een tas mooi gekleurde bladeren thuis gekomen.

Deze voorbeelden vond ik op internet:

letters

Lettervormen

Je ziet hier hoofdletters en kleine letters. Bedenk even welke je kiest voor je kind. De meeste kinderen leren de hoofdletters in groep 4, maar het kan natuurlijk geen kwaad om je kind ermee kennis te laten maken als ze daar aan toe is. De letters die ze om zich heen tegenkomt, zijn vaak hoofdletters. Denk aan wat er op het zwemdiploma staat of op de gevel van de V&D. Begin met letters die een emotionele lading voor je kind hebben, bijvoorbeeld de letters van haar naam. Benoem de letter steeds bij zijn alfabetnaam. De klank die bij een letter hoort, die is afhankelijk van de plaats in het woord (de D in hond klinkt anders dan de D in dom), maar de alfabetnaam is gelukkig steeds hetzelfde. In een latere fase leert je kind dan welke klank wanneer bij welke letter hoort.

Vertrouwd

Door behalve tijdens ‘hard werken’ op school ook thuis en op een speelse manier met letters bezig te zijn, worden en blijven letters leuk. En het gebruik van de alfabetnaam naast de klanknaam wordt vanzelf een gewoonte. Over het gebruik van de alfabetnaam voor letters kun je hier meer lezen.

Het resultaat hang je natuurlijk boven haar bed. En een post op Facebook is helemaal super!

Veel plezier 😉

 

Puzzelen met letters

Van Appelflap naar…

Lap, flap, aap, pel, paal… bijvoorbeeld.toveren met letters 2

Bij dit spelletje maak je nieuwe woorden van de letters van een gegeven woord. Iedere letter mag maar één keer gebruikt worden, maar in het volgende woord is die letter weer beschikbaar. Als appelflap je gegeven woord is, mag pap wel, maar lepel niet, want in appelflap zit maar één e.

Je mag natuurlijk puzzelen met elk lang woord dat je leuk vindt!

Vroeger gingen ik en mijn broers om de beurt één keer per jaar bij onze oude buurvrouw eten. Ze was alleen en genoot van ons gezelschap en wij van alle onverdeelde aandacht. Na het eten deden we altijd een spelletje en dit was een van mijn favorieten.

Puzzelen met letters

Met jonge kinderen is het leuk om gewoon samen een lijst te maken. Je maakt er dan geen wedstrijd van en de tijd is ongelimiteerd. Het kan helpen om de letterdoos erbij te nemen. Leg samen eerst het lange woord. Daarna ga je schuiven en ontdekken. Woordje gelegd? Lees het hardop voor en beslis of het een ‘echt’ woord is. Ken je de betekenis? Bespreek die eventueel met je kind. De echte woorden schrijven jullie op; aan niet bestaande woorden kun je soms één letter veranderen en dan is het ineens wel een echt woord 😉

Met oudere kinderen kun je eventueel wel een tijdslimiet stellen (neem bijvoorbeeld twee minuten) en je kunt punten geven voor ieder gevonden woord. Spreek samen af hoe je de puntentelling doet. Waardeer je lange woorden extra? Maak dan een lijst je met wat je kunt verdienen voor woorden van twee, drie, vier, vijf letters.

Voor kinderen die net beginnen met lezen en schrijven, lijkt het soms inderdaad toveren.. Schrift heeft iets ‘magisch’. Vreemde figuurtjes op papier komen tot ‘leven’.
Dat je die 26 letters van het alfabet kunt gebruiken om honderdduizenden woorden en ontelbaar veel zinnen mee te schrijven, is natuurlijk ook een klein wonder. Beseffen dat het echt zo werkt.. dat duurt soms even.

Veel plezier!

Wij vinden het natuurlijk superleuk als je het resultaat met ons wilt delen.

Woordslang

Een woordslang

Bij een woordslang worden alle woorden gespeld met alfabetletters en ieder volgend woord begint met de de laatste letter van het vorige woord. Dit is een ideaal spelletje voor tijdens een (lange) autorit. Je hebt er namelijk helemaal niks voor nodig. Alleen je fantasie!

Je kunt daarbij de keus van de woorden vrijlaten. Bij jonge spelertjes is dat zeker aan te raden. Voor hen is het al moeilijk genoeg om een woord te bedenken dat met een bepaalde letter begint. Kinderen zijn niet gewend om op die manier in hun mentale woordenboek naar woorden te zoeken.

Normaal gesproken zoeken ze op inhoud: ze willen iets benoemen of vertellen en daar hebben ze woorden voor nodig. Maar nu vraagt het spelletje om een woord dat met een T begint, of met een B. Een nieuw soort opgave, die het spellingsbewustzijn van een kind enorm stimuleert!

Voor oudere kinderen kun je afspreken dat alle woorden van de slang bij een bepaald thema moeten horen. Dan kies je bijvoorbeeld woorden die bij ‘dierentuin’ horen of bij ‘vakantie’ of ‘winter’.

In het voorbeeld hieronder vind je een woordslang met winterwoorden.

Kerstboom – marsepein – nieuwjaar – rendier – rodelen – nieuwjaarsdag – glijbaan – nieuwjaarsfeest – trui – iglo – oliebol – langlaufer – Rudolf – feestdag – gezellig – ga-zo-door 😉

Oei, met mijn kinderen kwam ik tot de ontdekking dat dit nog een hele uitdaging is, maar wel leuk!

Veel plezier!

Enne…we vinden het leuk als je je ervaring hieronder met ons deelt. Lukt het? Welke woorden hebben jullie aan elkaar geplakt?

Letters om op te eten

Meestal zijn letters niet eetbaar, maar vandaag wel!

Letterkoekjes4

Zeker voor kinderen die soms nog moeite hebben om de letters uit elkaar te houden of die de neiging hebben om ze om te draaien, is dit een leuke oefening. De letters ‘maken’ is nog weer wat anders dan de letters schrijven. Voor het inprenten van de lettervormen is alles wat je kind met zijn handen maakt een goed hulpmiddel. Er zijn uitsteekvormpjes te koop voor letters, maar dit zijn bijna altijd alleen maar hoofdletters. Leuker is het om je kind de letters zelf te laten vormen: leerzaam en lekker 😉

Wat heb je nodig:

  • 400 gram bloem
  • 250 gram boter
  • 250 gram witte basterdsuiker
  • 1 zakje vanillesuiker (niet noodzakelijk)
  • 1 snufje zout (niet noodzakelijk)
  • een kom om alles in te kneden
  • een oven

Doe alle ingrediënten in een kom en kneed ze tot een soepel deeg.
Als het deeg te droog is, kun je een eetlepel melk toevoegen. Als het deeg te plakkerig blijft, voeg dan een extra lepel bloem toe.

Lettervormen

Bestuif het aanrecht heel licht met bloem en laat je kind van het deeg slierten rollen die ze kan gebruiken om de letters te vormen.
Leg bakpapier op de bakplaat en laat je kind daar de letters op maken. Niet te dicht bij elkaar, want het deeg loopt nog wat uit.

De eerste keer hadden wij een bakplaat vol heerlijke ‘koekjes’, maar de letters waren amper meer te herkennen 🙂

Verwarm de oven voor op 165 graden en bak de letters ongeveer 10 minuten, tot ze mooi goudgeel van kleur zijn.
Neem de koekjes van de plaat en laat ze op een rooster afkoelen.

Smullen maar!

Schermafbeelding 2013-12-20 om 20.52.40

Tip:
Is het deeg op? Maar wil je kind nog wel verder spelen, om bijvoorbeeld het hele alfabet te maken, dan kun je ook speeldeeg maken:

3 koppen witte bloem.
1 kop zout.
1-1/4 kop handwarm water.
1 theelepel slaolie.

Kijk hier voor de handleiding. (Of op 1000 andere plaatsen via Google)

Over het belang van letternamen lees je meer op Letters, letters, letters.

 

Spijkerschrift

 Je naam in spijkerschrift

Ik heb dat ooit vroeger op school gemaakt: mijn naam in spijkerschrift.
Ik heb toen met eindeloos geduld en ten koste van een pijnlijke duim allemaal spijkertjes in een plankje geslagen.
Ze stonden daar in de vorm van alle letters netjes in het gelid.

naam_spijkers_wol

Een leuk ‘werkje’ voor in de vakantie.

Wat heb je nodig:

– een plankje van ongeveer 12 cm breed en een lengte die past bij de naam van je kind. Tim heeft maar een kort plankje nodig en Angelique een langer plankje.
– een hele portie kleine spijkertjes
– een niet te zware hamer
– eventueel een tangetje om de spijkertjes vast te houden tijdens het slaan. Scheelt misschien een blauwe duimnagel!
– een restje wol
– als je het super mooi wilt maken: klein kraaltjes die je aan de draad rijgt, voor je die tussen de spijkers vlecht.

Wat ga je doen:

– laat je kind met potlood zijn naam in grote letters op het plankje schrijven. Veel jong kinderen kennen alleen de ‘aan-elkaar-schrijf-letters’, maar die zijn minder geschikt voor dit project. Schrijf dan hun naam voor ze op in losse letters op een vel papier en laat ze die overschrijven op het plankje. Je kunt ook het papier met de letters op het plankje leggen en daar doorheen spijkeren. Later (voor je de wol om de spijkers doet!) scheur je het gemakkelijk weg.
– timmer langs de hele potloodlijn spijkertjes in de plank. Op rechte stukken zijn een paar spijkers genoeg. In een bocht komen ze wat dichter bij elkaar, voor een mooie ronding.
– als je helemaal klaar bent, kun je langs de spijkers een wollen draad ‘weven’, maar dat hoeft niet. Het wordt natuurlijk wel fleuriger, als je dat doet.

Alternatief:

Misschien heeft je kind geen zin in timmeren, of is er geen ruimte in huis voor dit project. Dan kun je het ook in het klein doen: zoek een restje piepschuim en snijd daar een mooi recht stuk van. Prik dan spelden langs de vorm van de letters. Combineer simpele speldjes met wol, of gebruik fleurig kopspelden.

Ik laat je even heel snel zien hoe het nog simpeler kan: op een stuk karton. Let op: ik kreeg nog hulp ook.. hoewel niet erg effectief 😉

Deel je resultaat met ons op Facebook ;-).

Leren – presteren – plezier

Soms heeft je kind een aversie ontwikkeld tegen alles wat met letters te maken heeft. Het is dan aan jou als ouder om hem daar overheen te helpen. Want met tegenzin kan niemand leren. Soms moet je daarvoor heel ver terug.. en echt zoeken naar het plezier! Leren is dan op dat moment niet het doel, maar je streeft naar het herstellen van het evenwicht tussen leren, presteren en plezier. Als je dan een manier gevonden hebt die jouw kind aanspreekt, dan kan het leren langzamerhand weer om de hoek komen kijken. Wij helpen je graag zoeken.

Het alfabet in de dierentuin

Taalkanjer vindt het heel belangrijk dat kinderen de alfabetnamen van de letters kennen.

Hoe meer je dus met je kind met het alfabet bezig bent, hoe beter het is.KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA
Hieronder dus weer een leuke uitdaging om samen mee aan de slag te gaan. Iedereen kan meedoen!

Hang een groot vel op de keukendeur en laat je kind  alle letters van het alfabet van boven naar onder opschrijven. Lekker groot!
Misschien wil je wel een paar A4’tjes onder elkaar plakken.

Daarna kies je een thema: dierentuin, school, vakantie, winter, eten…. het maakt niet uit.

Bedenk bij iedere letter van het alfabet een woord

Bij iedere letter zoek je een woord dat in het thema past. Stel, je hebt het thema dierentuin gekozen, dan zou je lijst er zo uit kunnen zien.

Ik heb vast een beginnetje gemaakt:

a – is van aap, die klimt in de boom.
b – is van beer, die slaapt in een grot

c – is van cavia, die woont bij ons in huis
d – is van dromedaris, met een bult op zijn rug
e –
f –
g –
h –
enzovoort
y –
z – in van zebra, die rent door het gras

Je hoeft natuurlijk niet bij ieder woord ook nog een zinnetje te bedenken, maar misschien vindt je kind dat leuk? Helemaal schitterend wordt het met ook nog plaatjes of foto’s erbij….

Veel plezier met het alfabet! We vinden het leuk als je met ons deelt welke woorden jullie allemaal gevonden hebben,

Wil je meer lezen over waarom het alfabet zo belangrijk is? Lees dan Hoe heet de a van jas

Winterplaatjes om te spellen

Een cadeautje van ons!Download de winterplaatjes om te spellen

De kerstvakantie is vaak druk met de feestdagen, met bezoekjes aan opa en oma of andere familie, … Gezellig, maar af en toe even rust is dan ook fijn.
Even lekker samen een spelletje doen, kan dan voor zo’n rustmoment zorgen, waarbij de aandacht ook even echt voor je kind is. Hier vind je een aantal plaatjes waarmee je een simpel memospel kunt spelen, maar die je ook kunt gebruiken om allerlei spel-spelletjes mee te doen.

Stap 1

Download de plaatjes. Kijk welke niveau het beste bij je kind past.

Woorden met één lettergreep:

Plaatjes 1 lettergreep

Woorden 1 lettergreep

Woorden met meer lettergrepen:

Plaatjes meer lettergrepen

Woorden meer lettergrepen

Stap 2
Print de plaatjes en woorden op stevig papier

Stap 3
Knip ze uit

Stap 4
De regels van het memospel kent iedereen. Extra regel: als je een paar gevonden hebt, moet je het woord spellen met alfabetletters.
Extra uitdaging: spel het woord zonder dat je naar het voorbeeld kijkt. Nog te makkelijk? Spel het woord – zonder af te kijken – achteruit.

Tip bij het spellen
Gebruik bij het spellen van de woorden de namen van de letters zoals in het alfabet. Zoals je ook je naam spelt door de telefoon bijvoorbeeld.
Spellen geeft namelijk veel meer houvast dan verklanken. Spellen helpt ook nog eens om de schrijfwijze beter te onthouden, omdat je het woordbeeld inprent.

Hoe was het om met de winterplaatjes te spellen?Welk woord vond jouw kind het lastigst om te spellen? Of juist het leukst of makkelijkst?

like

Zorg er met 1 klik voor dat je geen nieuwe ontwikkelingen mist